Politiekflirt in Marokko

Er is beweging in de Arabische wereld, na decennia lang stilte en immobiliteit. Alle militante activiteiten van de linkse groeperingen en politieke partijen in de tweede helft van de afgelopen eeuw hebben niets opgeleverd.  In 2011 vindt een revolutie plaats van een ander genre: de revolutie van de Facebook jongeren. Deze revolutie gaat gepaard met een politieke duizeligheid, onze politieke taal is niet meer in staat om de gebeurtenissen in hun juiste context te plaatsen.  Het ene land volgt het voorbeeld van het ander, het zogenaamde domino-effect. Maar we moeten ons goed realiseren dat het domino-effect altijd een actie van buitenaf vereist, anders ontstaat er geen effect en de immobiliteit van de domino houdt stand. De actie van buitenaf hoeft niet zichtbaar te zijn, het kan ook onzichtbaar zijn, zoals een blaas uit een “onschuldige” hoek. Enfin!

In Marokko begonnen de media na de crisis in Tunesië en Egypte al te speculeren over de mogelijke besmetting. Dagelijks waren er berichten van bijvoorbeeld een Amerikaanse diplomaat of een buitenlands onderzoekbureau, die bevestigden dat het land van de eeuwige immobiliteit nog langer immobiel kan (mag) blijven. Er waren hier en daar uitspraken van ministers, politici en geleerden, die, beschermd door de “ janitzaren” van de monarchie, de nadruk leggen op het feit dat het land al gedemocratiseerd is en dat de koning zelf voor meer democratie zorgt. Maar de Marokkanen waren in feite bang, ze maakten zich grote zorgen dat de crisis hun richting zou opslaan. Om de indruk te wekken dat het land veilig is publiceerden de Marokkaanse media, op een vreemde manier, gevraagde uitspraken van westerse diplomaten, onderzoekers en politici die Marokko van de crisis uitzonderden. Wanneer westerlingen  een  verklaring omtrent goed gedrag afgeven, dan is alles natuurlijk zeker. Toch kwam een heel vreemde oproep om op 20 februari de straat op te gaan. Een groep facebookers  heeft toch het lef gehad om oproep te doen tot een demonstratie. Parallel aan deze oproep kwamen flirtgeluiden  vanuit allerlei hoeken die de monarchie in het afgelopen decennium goed heeft gerenoveerd. De boodschap is helder: de vorst is de enige die het lot van het land mag bepalen. Parallel aan de oproep van de beweging van 20 februari ontstond er een oproep om een liefdesdemonstratie te houden, liefde voor de koning, wat zeer lachwekkend is. Politieke partijen, activisten, vakbonden, maatschappelijke organisaties, mensenrechtenorganisaties, invloedrijke personen, islamisten, liberalen en noem ze maar op, iedereen begon onderling en met de vorst te flirten. Naarmate 20 februari naderde, werd de situatie rustiger. Het leek alsof de demonstraties een vooraf gemaakt plan zouden doorlopen, niemand maakte zich echt zorgen over een mogelijke escalatie. De janitzaren van de monarchie hebben hun werk naar behoren gedaan. In de media hebben ze alle kritische geluiden geattaqueerd: Marokko is door de vorst gedemocratiseerd en de critici moeten ophouden met het demoniseren van het regime. Vlak voor de vreedzame demonstraties van 20 februari werd de rode prins Hisham Ben Abdellah (neef van de koning) door een Franse zender geïnterviewd. In dat interview zei Hisham dat Marokko geen uitzondering kan zijn wat de hervormingseisen betreft, want Marokko is geen democratie. Na dit interview kwam Salah Al Wadie, een ex-politieke gedetineerde die nu door de staat gerehabiliteerd is, met een vloerlaag antwoord op de rode prins. In het kader van de politieke flirt ging Al Wadie de rode prins aanvallen, zonder enkele motivering. Zo kan men, in het kader van de flirtpolitiek, makkelijk een verrader zijn of een vijand van het land.

Op 20 februari gingen mensen in veel steden demonstreren, vreedzaam en fatsoenlijk ( de burgers flirten ook, wie weet, men kan zomaar uitgenodigd worden om lid te zijn van een bepaalde raad). Behalve verdachte gevallen in sommige steden zoals Al Hoceima, waren de demonstraties van de brave mannen en vrouwen, jongens en meisjes, naar tevredenheid verlopen. Rond de etenstijd gingen de demonstraten uit elkaar om van hun eten te genieten. De autoriteiten waren zeer tevreden en zelfs trots, aldus de woordvoerder van de regering Abbas  Al Fassi, de heer Khaled Nassiri. Vervolgens publiceerden de media de lofuitspraken van sommige internationale instanties die zich uitlieten over de Marokkaanse overheid: de veiligheidsautoriteiten hebben de demonstraties niet verstoord en dat was goed, aldus deze instanties. “Het volk “(niet eens 50.000 volgens de officiële berichten) houdt van zijn koning en vraagt alleen om “meer”hervormingen. De monarchie die in de afgelopen zestig jaar altijd als winnaar uit de buis komt, stond deze keer ook klaar om naar de verwachtingen van de burgers te luisteren. Op dezelfde dag van de demonstraties gingen geruchten rond dat de vorst een belangrijke toespraak zou houden. Veel waarnemers speculeerden dat de koning de hervorming van het gerechtelijke apparaat zou verkondigen, maar de dag daarna kwam de koning met een verrassing. De koning heeft een sociale economische raad opgericht van 99 leden. Deze raad gaat, samen met heel veel raden in het land, zorgen voor de ontwikkeling van de economie. Niemand mag de intenties van de koning betwijfelen, althans ik niet, maar uit ervaring weten we dat de raden in het immobiele land nutteloze organen zijn. De burgers geloven niet meer in de effectiviteit van deze raden, maar deze burgers worden geïntimideerd door de krachtige propaganda van de “janitzaren”.  Het land is geteisterd door een raar verschijnsel: mensen zonder duidelijke politieke status zorgen, achter de schermen, voor omkoperij van de politiek. Deze mensen worden belast met dezelfde missie van de janitzaren onder het Ottomaanse rijk: het verdedigen van het kalifaat. Net als de Ottomaanse Janitzaren, hebben heel veel mensen met status in Marokko, eigen werkwijze, eigen privileges, eigen budgetten en eigen gezag. Onder de noemer van de bescherming van de “natie”aarzelen ze niet om de samenleving te dwingen om met de status quo te flirten. Verschillende nationale en internationale rapporten laten zien dat het land van de eeuwige immobiliteit nog steeds, op alle fronten, achteruit gaat. Maar de aanname van “het gaat goed met ons land”wordt door de trompetten en de tamboer van de janitzaren versterkt. De janiztaren beschermen de monarchie en de monarchie beschermt de janizaren: het gaat goed met het land van de eeuwige immobiliteit.